VAR vervangen door modelovereenkomsten

Per 1 mei is de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) vervangen door een nieuw systeem van modelovereenkomsten. Door middel van een geldige VAR kon een ZZP'er aantonen dat hij geen arbeid in loondienst uitvoerde. Nu moeten zowel de ZZP'er als de opdrachtgever aantonen dat geen sprake is van arbeid in loondienst. Dit gaat er in de praktijk veranderen voor (nieuwe) opdrachtgevers:

Opdrachtgever en tekstschrijver zijn voortaan gezamenlijk aansprakelijk

De bewijslast van zelfstandigheid lag bij de VAR exclusief bij de ZZP'er. Per 1 mei 2016 zijn de ZZP'er en de opdrachtgever gezamenlijk verantwoordelijk gemaakt. De bewijslast dat geen premies en loonheffingen afgedragen hoeven te worden voor de werkzaamheden waarvoor een ZZP'er wordt ingehuurd, ligt nu bij beide partijen. Als de uitvoering van de werkzaamheden van de ZZP'er niet aan de voorwaarden van zelfstandige arbeid blijken te voldoen, kunnen beide partijen aansprakelijk worden gesteld.

In een modelovereenkomst leg je samen vast dat de uit te voeren opdracht(en) niet opgevat kunnen worden als een dienstband. Een gesloten overeenkomst hoeft niet eerst aan de Belastingdienst worden voorgelegd. Er kan direct met de werkzaamheden worden gestart. Als gewerkt wordt volgens de bepalingen in de modelovereenkomst hoeven geen premies of loonheffingen worden afgedragen.

Maar: de regels waaraan moet worden voldaan onder de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) zijn precies dezelfde als onder het regime van de VAR. Tekstbureau Connected Communication zal haar werkwijze dan ook niet (hoeven te) veranderen. Wel zal gezien de Wet DBA in voorkomende gevallen met een modelovereenkomst gewerkt moeten gaan worden.

Zo werken de modelovereenkomsten (met zo min mogelijk bureaucratie)

Het is een heel verschil: van één keer per jaar een formulier invullen naar per opdracht nagaan of een modelovereenkomst nodig is, en zo ja deze met een opdrachtgever aangaan. Maar een modelovereenkomst is niet voor elke opdracht nodig.

Modelovereenkomsten zijn niet verplicht en vaak ook niet nodig.

De Belastingdienst haalt op haar site het voorbeeld aan van een schilder die steeds voor verschillende particulieren werkt en noemt dit een duidelijk voorbeeld waarin geen sprake is van arbeid in loondienst en dus geen modelovereenkomst nodig is. Ook voor een tekstschrijver geldt dat over het algemeen veel kortlopende opdrachten worden uitgevoerd voor verschillende opdrachtgevers, wat weinig raakvlakken heeft met een dienstverband.

Een modelovereenkomst wordt pas echt relevant als er twijfel zou kunnen bestaan over de aard van de werkzaamheden. Daarbij valt te denken aan de situatie dat langdurig werkzaamheden worden verricht die bovendien op het kantoor van de opdrachtgever worden uitgevoerd. In dit soort gevallen is het zinvol om expliciet vast te leggen dat geen sprake is van een dienstverband.

Modeloverkomsten kunnen voor een periode worden afgesproken, in plaats van per opdracht.

Als vaker werkzaamheden worden uitgevoerd voor één opdrachtgever kan dit worden aangegeven in een modelovereenkomst en kan de overeenkomst voor een gezamenlijk overeengekomen periode worden gesloten.

Welke modelovereenkomst kan je gebruiken voor tekst- en vertaalopdrachten

Bij opdrachten op het gebied van tekstschrijven en vertalen sluit de algemene modelovereenkomst Geen werkgeversgezag het best aan. In de overeenkomst zijn de essentiële bepalingen in geel gemarkeerd en mogen niet aangepast worden.

Let er wel op dat de modelovereenkomsten die je op de site van de Belastingdienst kunt vinden niet klaar voor gebruik zijn. De overeenkomst is pas geldig als deze tekst er in geplakt is:

'Deze overeenkomst is gebaseerd op de door de Belastingdienst op [DATUM] onder nummer [NUMMER] beoordeelde overeenkomst. De in die overeenkomst gemarkeerde bepalingen zijn in deze overeenkomst ongewijzigd overgenomen. Voor zover in deze overeenkomst aanpassingen hebben plaatsgevonden, zijn partijen van mening dat deze aanpassingen geen afbreuk doen aan de in de model- of voorbeeldovereenkomst gemarkeerde bepalingen’

Ook bevatten de algemene modelovereenkomsten ruimte voor aanvullende bepalingen waarvoor de onderwerpen en een deel van de tekst al zijn ingevuld. Dit zijn punten waar ook goed naar zou moeten worden gekeken.

Een aangepaste modelovereenkomst is in de maak

Tekstbureau Connected Communication ontwikkelt momenteel een aangepaste modelovereenkomst Geen gezag. De reden hiervoor is de volgende.

Hoewel in de nu beschikbare varianten van de modelovereenkomst Geen gezag vanzelfsprekend de vereiste onderdelen staan, bevatten ze ook veel ruis in de vorm van open gelaten en gedeeltelijk ingevulde (in deze context) niet-relevante bepalingen. Dit maakt de modelovereenkomsten onnodig ingewikkeld en juridisch complex. Het is echter ook toegestaan om een bestaande modelovereenkomst aan te passen door hem tot de essentie terug te brengen en alles wat los staat van de gemarkeerde onderdelen te verwijderen.

Wordt vervolgd

Er zijn inmiddels een aantal modelovereenkomsten goedgekeurd, maar er is sinds de recente invoering nog maar weinig ervaring mee opgedaan. De praktijk loopt duidelijk nog achter de theorie aan. Ik volg de ontwikkelingen dan ook op de voet en zal waar nodig op nieuwe ontwikkelingen inspelen.

Update 18-11-2016
Na een aanhoudende stroom klachten over het grote aantal vraagtekens rond de invulling, uitvoering en handhaving van de Wet DBA heeft het kabinet besloten de werking en handhaving ervan uit te stellen 'tot in elk geval 2018'. Met die weinig concrete en verre richtdatum, die bovendien in een nieuwe kabinetsperiode valt, ging de deur van de ijskast met een klap dicht.

Comments are now closed for this entry